Ik zou willen dat ik dit eerder wist over schuldgevoel in de opvoeding

Als ik dit eerder had geweten, had ik niet zoveel moeite hoeven doen om het terug te draaien

Op een moment in je leven word je overlevingsdrang zo ontzettend aangesproken dat je je wel krachtig moet voelen. Dan lijkt iedere ochtend opstaan en doorgaan de enige optie. (is het niet, maar dat is een andere blog) En dat moment in mijn leven heeft schuldgevoel in de opvoeding van mijn kinderen blootgelegd. Maar ook in mijn eigen opvoeding. Toen ik dat ontdekte, heb ik andere keuzes gemaakt die mijn relatie met mijn kinderen en mijn en hun onafhankelijkheid ten goede kwam.

Om die keuzes uit te leggen, neem ik je eerst mee naar drie manieren van schuldgevoel:

🌱 Het ontwijken van schuldgevoel; je doet er van alles aan om het schuldgevoel niet te krijgen. Je ontkent dat jij tijd voor jezelf nodig hebt en bij het shoppen koop je vooral dingen voor jouw kinderen. Doe je dat niet, dan voel jij je schuldig dat je jouw geld niet aan jouw kinderen besteed hebt. Je koopt dus om het schuldgevoel af te kopen.

🌱Je verlicht jouw schuldgevoel; door ‘ja’ te zeggen op vragen van jouw kinderen, terwijl de ‘ja’ niet gezond voor ze is. Bijvoorbeeld omdat jouw kind roept dat jij een slechte moeder bent als jij geen ja zegt. De ‘ja’ van jou laat jou tijdelijk beter voelen. Of ‘ja’ neem dat snoepje maar.

🌱Over compenseren van jouw schuldgevoel; Stel je voor je bent gescheiden en alleen in het weekend zijn de kinderen bij jou. Je overcompenseert je schuldgevoel als jij in dat weekend de regels door jouw kinderen laat bepalen. De regel is dan dat er geen regels zijn. Of je schreeuwt ’s morgens tegen jouw kind(eren) en compenseert met een super leuke activiteit of lekker eten in de middag, omdat jij je schuldig voelt. 

Als kind kon ik zielig kijken en dan ineens kreeg ik dingen voor elkaar waarop ik vlak ervoor een ‘nee’ als antwoord had gekregen. Het schuldgevoel van mijn moeder werd hiermee afgekocht. En ik leerde iets waarmee ik in het echte leven totaal niet verder kwam. Mij afhankelijk van de ander opstellen.

Die afhankelijkheid is het stukje waarmee ongevraagd advies is gevoed. Want hierdoor ging ik luisteren naar de ander en kreeg ik angst voor de ander. Want in 90% van de antwoorden die ik kreeg, was mijn probleem maar voor kort opgelost. En dat komt doordat het nooit MIJN oplossing was. Een oplossing van een ander is niet vol te houden. 

 

Ik had het effect van toelaten van schuldgevoel in de opvoeding heel graag eerder willen weten. Ik wil graag kinderen opvoeden naar onafhankelijke zelfstandige volwassenen.

Hoe het anders kan:

Het kan anders door te onderzoeken waar jouw schuldgevoel vandaan komt. Ben jij zelf iets tekort gekomen vroeger? Heb jij zelf pijn gehad omdat je niet werd begrepen? Had jij zelf kleding die niet aan de mode voldeed en ondervond jij daar nadelige of juist positieve gevolgen van?

Onderzoeken doe je met een doel. Als je weet waar jouw schuldgevoel vandaan komt, kun je direct anders kiezen. 

In het voorbeeld van mezelf lees je dat ik een deel van mijn schuldgevoel die ik uit de weg ga, mee heb gekregen in mijn opvoeding. Dat kan komen doordat mijn moeder in haar leven te kort is gedaan, dat zij iets heeft gemist of omdat bij haar hetzelfde is gedaan. Of omdat ze gewoon niet anders weet.

Het effect is dat ik niet met afwijzingen om kon gaan. Ik harder ging werken om gezien, gehoord en begrepen te worden. En uhm, nooit met succes……. Voor de buitenwereld trouwens wel. Ik had een goede baan. Toch was die baan niet wat ik ambieerde.

Een ander voorbeeld is dat je ‘ja’ zegt door moeheid. De oplossing ligt dan in het regelen van slaap. Je kinderen een nachtje bij open en oma of de buren laten logeren, kan dan een mogelijkheid zijn.

Schuldgevoel door zieligheid of je kind zielig vinden. Schuldgevoel komt veel voor bij ouders van kinderen met een diagnose en/of in een gezin waarin iets heeft plaatsgevonden in het gezin zelf of bij een van de ouders in het gezin. Zij zijn soms toegefelijker naar hun kinderen, juist omdat zij hun kinderen als zielig beschouwen of zichzelf zielig vinden. Het gebeurt uit liefde voor hun kinderen en om pijn bij jezelf te voorkomen. 

Wat hier dan gebeurt, is dat het kind controle krijgt over de ouders.

Mijn kinderen hadden tijdelijk ook controle over mij toen hun broertje overleed. Ik was niet in staat om op te voeden, als in grenzen stellen. Jakkes! Ik was te moe, te lamgeslagen. Heel logisch. Maar voor onze kinderen niet helpend. Na 3 maanden kreeg ik door dat onze kinderen wel erg vaak kopjes koffie indeden om het ons naar het zin te maken. En daarbij werd meestal ook gevraagd om iets lekkers. En juist dat was ten nadele van hun! Het antwoord van ons was wel ‘ja’. Lekker makkelijk. Maar al die zoetigheid deed hun geen goed. En de kinderen voedde ons op. Gaven ons letterlijk voeding. Dat moest stoppen. Is de omgekeerde wereld.

Mijn kinderen en jouw kinderen hebben stabiele ouders nog. Of in ieder geval zo stabiel mogelijk. Ouders die weten dat op de ene schouder een engel zit en op de andere schouder een bengel of het duiveltje. Die twee zijn namelijk voortdurend in gesprek met elkaar. De een zegt: je moet luisteren naar papa en mama. De ander zegt: doe dit niet, pak het koekje toch!

‘Het tegenovergestelde van schuldgevoel is niet onschuldig, maar gunnen. Wat jij tekort kwam, wil je jouw kind gunnen. Dat is oke. Als je de verantwoordelijkheid bij het kind legt.

Is schuldgevoel te stoppen?

Nee. Schuldgevoel is er altijd. En is heel functioneel.

Want als jij stopt met luisteren naar ongevraagd advies van jezelf of de ander en gaat doen wat je leuk vindt, waar je zin in hebt dan zal je op een moment je kinderen alleen mogen laten of bij een ander. Dan weet je, ik ben goed bezig! En geniet daar dan van. Je kind leert hiermee dat jij er niet altijd voor ze hoeft te zijn. Dat ze hulp bij een ander kunnen ontvangen en vooral ook dat het niet overal hetzelfde is als bij jou. Daarmee wordt jouw zoon of dochter onafhankelijk. 

‘Het tegenovergestelde van schuldgevoel is niet onschuldig, maar gunnen. Wat jij tekort kwam, wil je jouw kind gunnen. Dat is oke. Als je de verantwoordelijkheid bij het kind legt.

Gun je je kind iets? Voel dan eens bij jezelf of je dat doet vanuit schuld, een tekortkoming in je eigen opvoeding of omdat je het graag doet. Dat maakt verschil.

Is schuldgevoel te stoppen?

Nee, ik denk het niet. Schuldgevoel is er altijd. En kan heel functioneel zijn. 

 Want als jij stopt met luisteren naar ongevraagd advies van jezelf of de ander en gaat doen wat je leuk vindt, waar je zin in hebt dan zal je op een moment je kinderen alleen mogen laten of bij een ander. Dan weet je, ik ben goed bezig! En geniet daar dan van. Je mag jezelf dan een dikke vette pluim geven. Je kind leert hiermee dat jij er niet altijd voor ze hoeft te zijn. Dat ze hulp bij een ander kunnen ontvangen en vooral ook dat het niet overal hetzelfde is als bij jou. Het zelfvertrouwen en onafhankelijkheid van je zoon of dochter groeit daarmee. En jij mag dan loslaten.

 

Iemand die hierover heel fijn heeft geschreven is Amy Morin. Kijk hier haar Ted Talk.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *